नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय
जिल्ला प्रशासन कार्यालय,
सुनसरी


  सुनसरी जिल्लाको परिचय

सुनसरी जिल्ला नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चलमा रहेको अत्याधिक जनघनत्व भएको जिल्ला हो । पूर्वाञ्चलकै ऐतिहासिक गौरव बोकेको सुनसरी जिल्ला  धार्मीक, शैक्षिक तथा पर्यटकीय जिल्लाको रूपमा परिचित छ । यस जिल्लाको दक्षिणमा भारत,  पूर्वमा मोरङ जिल्ला, उत्तरमा धनकुटा जिल्ला र पश्चिममा उदयपुर जिल्ला र सप्तकेशी नदीले सप्तरी सित छुट्याएको छ । इनरूवा यहाँको सदरमुकाम हो भने प्रमुख शहर धरान र इटहरी हो । १२५७ बर्ग कि.मि. क्षेत्रफल रहेको यस जिल्लामा करिव ७ लाख मानिसको बसोबास रहेको छ । यस जिल्लामा पक्की सडक १९५ कि.मि., ग्राभेल ३९९ कि.मि. र कच्ची सडक ६५७.५ कि.मि. रहेको छ । अधिकांश भाग तराईमा पर्ने सुनसरी जिल्लाबासीको मुख्य पेशा कृषि हो । धान, गहुँ, दलहन, तेलहन पछि उखु, जूट र सुर्ती पनि यस जिल्लामा उत्पादन हुन्छ। सुनसरी जिल्ला दक्षिणमा समुद्र सतहदेखि १५२ मिटर र उत्तरमा ९१४ मिटर उचाईमा रहेको छ। जिल्लामा मुख्यतयाः राई, लिम्बू, बाहुन, क्षेत्री, नेवार, थारू, यादव, मेहता, सतार र मुसलमान जातिको बसोबास पाइन्छ। शैक्षिक क्षेत्रमा समेत अग्रणी रहेको यस जिल्लामा  मेडिकल, इन्जिनियर, फुड टेकनोलोजि लगायत सबै बिषयको गुणस्तरिय अध्ययन अध्यापन भैरहेको पाइन्छ ।

जिल्लाको नामाकरण

यस जिल्लाको नामाकरण भरोल गाविस क्षेत्रको चारकोसे झाडीबाट उत्पत्ति भएको सुनसरी नदीको नामबाट भएको हो। यो नदी भरौल, बक्लौरी, सिंगिया, भोक्राहा, नरसि‌ह, जल्पापुर हुँदै भारततर्फ बगेको छ।

भौगोलिक अवस्था

  • अ‌‌क्षांशः २६0  २३" उत्तरदेखि २६‍0 ‌‌ ५५" उत्तरसम्म
  • देशान्तरः-८७0  ‌ ५" पूर्वदेखि ८७0  १६" पूर्वसम्म।
  • सिमाना: पूर्व  मोरङ जिल्ला, पश्चिम सप्तरी जिल्ला र उदयपुर जिल्ला (सप्तकोशी नदी), उत्तर धनकुटा जिल्ला (भेडेटार), र दक्षिण भारतको विहार राज्य पर्दछ।
  • क्षेत्रफल:१,२५७ वर्ग कि.मि.
  • औसत लम्वाई : पूर्वको बुढी नदी देखि पश्चिमको कोशी नदीसम्मको लम्वाई ४४ कि. मि.
  • औसत चौडाई: उत्तरको भेडेटार देखि दक्षिणको बुढीखोलासम्मको चौडाई ४५ कि.मि.
  • भौगोलिक विभाजन: १. उत्तरको पहाडी प्रदेश २. मध्यभागको भावर प्रदेश र ३. दक्षिणको समथर भुमि।
  • स्थानीय निकायः जिल्लामा ३९ वटा गाविस, ३ वटा नगरपालिका र २ वटा उपमहानगरपालिका पर्दछ।

सुनसरी जिल्ला महाभारत पर्वत श्रृङ्खला, चारकोसे जङ्गल र तराईका उर्वर भागहरू मिलेर बनेकोछ। यस जिल्लाको भौगोलिक वनावटलाई उत्तरको पहाडी प्रदेश, मध्यभागको भावर प्रदेश र दक्षिणको समथर भुमि गरी मुख्य तीन भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ।

हावापानी

यस जिल्लाको हावाहावापानी उष्ण मनसुनी रहेको छ । हावापानीमा खासै धेरै उतारचढाव रहेको पाईदैन । तर गर्मियाममा धेरै गर्मी र जाडो मौसममा सितलहर चलेको अवस्थामा वाहेक केही मात्रामा ठन्डा हुन्छ । यस जिल्लाको औषत अधिकतम तापक्रम र न्यूनतमतापक्रममा धेरै अन्तर रहेको पाइदैन ।

प्रमुख नदी ताल तलैयाहरू

यस जिल्लाका प्रमुख नदी तथा ताल तलैयाहरूमा सप्तकोशी,  कोकाहा,  सुनसरी , बुढी, सेउती, सर्दु, खेतीखोला, टेंग्रा, पकलीखोला, दचकिचा, पटनाली, गडन खोला आदि पर्दछन् ।

प्रमुख धार्मिक क्षेत्र

बराहक्षेत्र, दन्तकाली, पिण्डेश्वर, बुढासुब्बा, शिवजट्टा, रामधुनी, पंचकन्या, बिष्णुपादुका,  प्राचिन हरिद्वार चतारा धाम आदी ।

पर्यटकीय क्षेत्र

चिमडी दह, भेडेटार, ठिगेढुंगा, कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष, एभरेष्ठ विज्ञान केन्द्र ।

व्यापारिक महत्वका स्थानहरू

जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक महत्वका स्थानहरूमा धरान, इटहरी, इनरुवा, दुहवी, खनार झुम्का महेन्द्रनगर हरिनगरा आदि रहेका छन् । 

  • २०७३/११/८ मा जारी सूचना --

    सूचना नेपाल सरकार (मन्त्रिपरिषद्) को मिति २०७३।०६।०२ को निर्णयानुसार तराई, मधेश र थरुहट लगायतका क्षेत्रमा २०७२ साल श्रावण देखि विभिन्न राजनीतिक दलहरुले गरेको आन्दोलनको क्रममा भएका हिंसा, आगजनी, तोडफोड लगायतका घटनाहरुको सत्य तथ्य छानविन सम्बन्धी उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोग, २०७३ गठन भएको आयोगका माननीय अध्यक्ष एवं सदस्यहरु समेतको टोली जाँचबुझको क्रममा यही मिति २०७३।११।९ गते  झापा जिल्लामा २०७३।११।१० गते सुनसरी जिल्लामा र २०७३।११।११ र १२ गते मोरङ्ग जिल्लामा जाँचबुझको कामको लागि आउने भएकोले सम्बन्धित सबैको जानकारीको लागि अनुरोध गरिन्छ ।   प्रेषक तराई, मधेश र थरुहट लगायतका क्षेत्रमा विभिन्न राजनीतिक दलहरुले गरेको आन्दोलनको क्रममा भएका हिंसा, आगजनी, तोडफोड लगायतका घटनाहरुको सत्य…

  • मिति २०७३/०७/०९ मा भएकाे निर्णय २०७३-७-१०

    २०७३/०७/०९ मा भएकाे निर्णय

  • राहदानी प्रिन्ट भइ अाएकाे जानकारी २०७३-९-२८

    रसिद नं‍. ३५५८ देखी ४३९९ सम्म र मिति २०७३।८।३० गते सम्मकाे राहदानी प्रिन्ट भएर अाएको हुँदा अाफ्नाे राहदानी लिन यस कार्यालयकाे १७ नं. काेठामा सम्पर्क राख्नु हुन सम्बन्धीत सबैमा अनुरोध छ ।

  • कार्यालय नयाँ भवनमा सरेकाे सूचना २०७२-४-७

    मिति २०७२।३।२७ गते बाट जिल्ला प्रशासन कार्यालय सुनसरी इनरुवा बसचाेक नजीक पानीटंकीकाे ठीक उत्तर तर्फ अाफ्नै नयाँ भवनमा सरी कामकाज संचालन भएको ब्यहोरा सबैमा अनुराेघ छ ।

  • भूकम्पबाट भएको क्षतिकाे विवरण २०७२-१-२०

        २०७२ साल बैशाख १२ गते अाएको बिनासकारी भूकम्प र तत्पश्चात अाएका पराकम्पनबाट भएकाे क्षतिको विवरण १. क्र.सं. मृतकको नाम थर मृतकको स्थायी ठेगाना लिङ्ग उमेर कैफियत           गुडिया गुपता दुहबी-भलुवा न.पा. ७, सुनसरी म. ४०             राहुल मण्डल दुहबी-भलुवा न.पा. ७, सुनसरी पु. १२             मन्जु साह दुहबी-भलुवा न.पा. ७, सुनसरी म. २०             अम्बिका साह दुहबी-भलुवा न.पा. ७, सुनसरी म. ८ मिहना             संजिव मुखिया भोक्राहा -४, सुनसरी पु. १८      …

  • अागलागि २०७२-१-८

    हावा हुरी तथा सुख्खा माैसमकाे कारण अागलागि हुन गई ठुलाे मात्रामा धन जनकाे क्षती हुने  सम्भावना भएकाे हुँदा सलाई, लाइटर जस्ता बस्तु केटाकेटीले नभेटने ठाउमा राख्नुका साथै अागाेकाे काम सकिसकेपछि राम्ररी निभाउनु हुन अनुराेध गर्दै याे सूचना जारी गरीएकाे छ ।

© सर्वाधिकार सुरक्षित गृह मन्त्रालय